Dabneeg, muaj ntaub ntawv ntau lawm tseem txhim khu, nws yog zoo hais txog kab mob nrog rau txoj kev loj hlob ntawm tib neeg lub neej. Yog li historians tau siv cov khoom khij lub keeb kwm, xws li cov pob zeb muaj hnub nyoog, muaj hnub nyoog bronze, hlau hnub nyoog, thiab lwm yam.
Mus xaus rau lub xyoo pua 17th tseeb thiab tsis-ferrous co siv tag nrho 8. Lub teb chaws Suav foundations thiab zus tau tej cov tsis-ferrous co tau tshab loj (xyuas keeb kwm ntawm metallurgy).
Thaum nkag mus kawm rau xyoo pua paub, tus ceev kev loj hlob ntawm science thiab xob tshuab tshiab, thiab contributed rau lub foundations ntawm ntau yam tshiab tsis-ferrous xov hais. Saum 64 hom nonferrous hlau tseg nyob rau hauv lub xyoo pua 17th twb paub ua ntej daim ntawv thov li 8 hom, nyob rau hauv cov 18th xyoo pua-13. xyoo pua puv 19 sab 39 hom, mus rau hauv lub xyoo pua 20th, kuj nyob ntawd 4.






